Van provinciale experimenten naar Vlaams succesverhaal
Het verhaal van de Uitleendienst Erfgoed begon met voorzichtige eerste stappen in enkele provincies. Toen cultuur nog een provinciale bevoegdheid was (vóór 2018), werkten consulenten samen om technische hulpmiddelen toegankelijker te maken voor erfgoedorganisaties.
Wouter Lammens, adviseur behoud en beheer bij FARO, legt uit hoe het initiatief groeide: “We wilden de drempel verlagen voor erfgoedbeheerders om met preventieve conservering te starten. Door hen eerst ervaring op te laten doen met ons materiaal, maken zij bewustere keuzes wanneer de tijd rijp is om zelf te investeren.”
Na overdracht van de cultuurbevoegdheden naar de Vlaamse Overheid werd het initiatief uitgerold over tien uitleenpunten in samenwerking met de erfgoedcellen. Vandaag beheert FARO dat netwerk, dat heel Vlaanderen en Brussel beslaat.
Praktische ondersteuning dicht bij huis
De kracht van het systeem ligt in de nabijheid voor de gebruikers. Via tien strategisch geplaatste uitleenpunten kunnen zij gratis gebruikmaken van professionele conserveringsapparatuur voor archieven, musea, erfgoedbibliotheken, heemkundige kringen enzovoort.
“We bieden een basisaanbod aan technische apparaten en verbruiksgoederen”, vertelt Wouter. “Denk aan een fotografieset om collecties te digitaliseren, dataloggers om bewaarklimaat en belichting te controleren, en zelfs alles om zelf veilig schadelijke insecten te bestrijden.”
“We kiezen daarbij bewust voor een beperkt, maar weloverwogen aanbod. Signaleren we bij meerdere partijen de nood aan extra apparatuur? Dan breiden we ons aanbod uit.”
“Er blijft veel interesse om – vooraleer zelf materiaal aan te kopen – eerst ervaring op te doen met de apparatuur van de Uitleendienst Erfgoed.”
Wouter Lammens, Adviseur behoud en beheer bij FARO
Blijvende impact op de erfgoedsector
Met gemiddeld 150 uitleenbeurten per jaar lijken de cijfers bescheiden, maar de impact is groot. Organisaties besparen duizenden euro’s aan aankoopkosten en professionaliseren hun erfgoedbeheer zonder grote financiële investeringen.
“Het mooiste compliment? Veel organisaties keren niet terug als herhaalbezoekers”, zegt Wouter Lammens. “Niet omdat ze ontevreden zijn, maar omdat ze na hun ervaring met de uitleendienst volgens hun noden investeren in eigen apparatuur.”
Zo draagt FARO bij aan een ecologisch én economisch duurzame, professionele erfgoedsector in Vlaanderen.
