Terugblik op panelgesprek met Deelfabriek Kortrijk, UrbanCubby en Sharing Cities Alliance (Sharing Summit 2025)
Moderator: Elmar Willems (Vlaanderen Circulair)
Lokale initiatieven kunnen huren en delen versnellen, maar botsen vaak op een obstakel: de bestuurlijke bevoegdheden zitten versnipperd over de diensten. Pioniers Barbara Deman (Deelfabriek Kortrijk), Arne Malfait (UrbanCubby) en Harmen van Sprang (Amsterdam Sharing City en Sharing Cities Alliance) belichtten de uitdagingen tijdens de Sharing Summit 2025.
Iedere vertegenwoordiger bracht een voorwerp mee naar de sessie om zich voor te stellen. Barbara een gebreide kindertrui. Arne zat op een Lego-achtige locker. Harmen hield een campagneposter voor deelkastjes in de lucht.
Aan elk van die objecten kleefde een verhaal. We reizen van de Westhoek over Dendermonde en Grobbendonk naar Amsterdam. Om ‘circulair-gewijs’ weer uit te komen bij de start: sterke initiatieven hebben een ecosysteem nodig.
Deelfabriek Kortrijk: “Hou het eenvoudig”
Deelfabriek Kortrijk begon tien jaar geleden in een garage om mensen met beperkte middelen toegang te geven tot kledij en speelgoed.
Coördinator Barbara Deman bracht een kindertrui mee als knipoog naar het vertrekpunt: een winkel waar vrijwilligers oude wol verwerkten tot nieuwe truien.
Vandaag is de DeelFabriek een bekroonde hub met zestien burgerinitiatieven en herstel‑ en uitleendiensten in een gerenoveerde brandweerkazerne. Een mooie, toegankelijke locatie in het centrum van Kortrijk.
Elk project in de Deelfabriek (van Repair Café tot Pamperbank) werkt autonoom, maar er zijn duidelijke afspraken rond een sociaal tarief. Zo kan de oorspronkelijke doelgroep altijd in de Deelfabriek terecht.
“Het is begonnen voor een OCMW‑publiek, maar nu trekken we een divers publiek aan – ook tweeverdieners en gezinnen met kinderen”, vertelde Barbara. “Toch blijven mensen met minder koopkracht onze prioriteit.”
Haar motto is even helder als doeltreffend: “Hou het eenvoudig, anders werkt het niet.” De Deelfabriek wérkt.
UrbanCubby: “Maak sportspullen zichtbaar in de straat”
Het ‘Lego-blok’ dat Arne Malfait meebracht, is een Urban Cubby. Ofwel: een zelfbedieningslocker voor sport‑ en spelmateriaal.
“Met UrbanCubby maken we sportmateriaal 24 uur per dag beschikbaar. Decathlon voorziet de artikelen die we aanbieden in onze lockers”, vertelde oprichter Arne, die de hele sessie lang op zijn ‘stadskubus’ zat.
UrbanCubby wil dan ook meer zijn dan een locker: het is een bouwblok voor het publieke domein. In Dendermonde, Tervuren, Grobbendonk en Lebbeke vormt hij de straat al om tot sportbibliotheek.
“Gebruikers reserveren materiaal via de app. Via Decathlon krijgen we waardevolle data en inzichten: wat is populair? Hoe vaak worden de spullen gebruikt? Hoe snel verslijten ze? Dat helpt ons om ons aanbod te verbeteren”, zei Arne.
Om de UrbanCubby in het straatbeeld te krijgen, is de gemeentelijke sportfunctionaris zijn gesprekspartner. “Met onze lockers maken steden en gemeenten het aanbod goed zichtbaar. Zo tonen ze meteen dat ze delen actief ondersteunen.”
Sharing Cities Alliance: “Werk samen over de diensten heen”
Harmen van Sprang nam een poster mee van een Amsterdams buurtinitiatief. Hij is medeoprichter van kennisnetwerk shareNL en van Sharing Cities Alliance. Dat is een internationaal netwerk dat steden helpt om een deeleconomie op poten te zetten.
Hij wees erop hoe traag het soms gaat: “Ik ben er twaalf jaar geleden mee begonnen, en ik zit hier godverdomme nog.” (lacht)
Voor Harmen is versnippering de grootste hinderpaal: “Steden moeten interne silo’s doorbreken en één duidelijk aanspreekpunt creëren.”
Volgens Harmen hoeft communicatie niet commercieel te zijn; een gemeente met een helder verhaal en een inspirerende use case overtuigt burgers veel sneller. Hij pleitte zelfs voor een schepen van cross‑sectoraal werken. Iemand die bruggen bouwt tussen cultuur, milieu, integratie en economie.
“Lokale besturen moeten vooral ook hun eigen spullen delen”, benadrukte Harmen. “Als zij het goede voorbeeld geven, heeft delen kans op slagen.”
Geef ons de ruimte
We moeten letterlijk en figuurlijk ruimte scheppen voor lokale deelinitiatieven. Zo vatte moderator Elmar Willems de hoofdboodschap van het panelgesprek samen.
Iemand uit de zaal deelde het voorbeeld van Klusserette Gent. Dat is een materialenbib die 800 gezinnen bereikt, maar voortdurend moet verhuizen van de ene tijdelijke locatie naar de andere. Degelijk materiaal én een vaste stek zijn noodzakelijk voor succes.
Harmen vulde aan dat gemeentelijke communicatie een enorme impact kan hebben: “Wanneer een stad de Deelfabriek of UrbanCubby promoot, winnen de initiatieven sneller het vertrouwen van de burger.”
De toon van het panelgesprek was optimistisch: verhuurdiensten kunnen koopkrachtproblemen verlichten en de sociale cohesie vergroten. En werken we ook nog eens samen? Dan versterken ze elkaar en groeit de circulaire mindset.
Lees meer over de Sharing Summit 2025
